Элстд, правительствин Герин сүүрин ик залд, негдсн орн-нутгин системин урдаснь гетллһнǝ болн ǝǝмшгтǝ йовдлмуд ууралһна Хальмг Таңһчин девскр һазрмудын подсистемс 2019 җилд яһҗ көдлсǝн ашлхин төлǝ, 2020 җилин күслмүдǝн батлхин төлǝ хург давулв. Хальмг Таңһчин Правительствин толһач Юрий Зайцев тер керг-үүдвриг һардв. Терүнд Хальмг Таңһчар Әрǝсǝн МЧС-ин һол заллһна һардачин үүл цаг зуур дааҗах Василий Бандюков, Хальмг Таңһчар һол федеральн инспектор Александр Беляев орлцв.

2019 җилд мана таңһчд һанцхн нег ǝǝмшгтǝ йовдл учрв. Хар Һазра районд хаалһин-көлгнǝ йовдл болв. Терүнǝ йовудт тавн күн сǝǝһǝн хǝǝв, теднǝс хойрнь бичкдүд билǝ. Эн җил ут тоодан регионд 339 хаалһин-көлгнǝ йовдл болв, теднǝ йовудт 72 күн сǝǝһǝн хǝǝв болн 467 күн зовлң үзв.

Эн җил 1786 түүмр учрв. Эннь урдк җилǝс 220 дǝкҗ эс гиҗ 14 процент баһ болв. Ик түүмрмүд, дала кү хорасн түүмрмүд учрсн уга. 70 сай һар арслң күрх зөөр харсҗ авгдв.

2018 җилд нег күн уснд булхад, сǝǝһǝн хǝǝв. 2019 җилд болхла зурһан күн уснд булхҗ үкв, теднǝс хойрнь бичкдүд билǝ, зурһан күүг уснас һарһҗ авад, ǝмнь аврв. Бичкн кермсин көдлмшиг шинҗлдг орн-нутгин инспекцин ǝңгүд 263 дǝкҗ портд зогсв болн харлһна көдлмш кев. Теднǝ йовудт 141 административн зөв эвдрлһ илдкгдв.

Бичкн кермс олзлһна халхар эвдрлһн болн ǝǝмшгтǝ йовдлмуд учрсн уга.

Федеральн министерствсин болн ведомствсин территориальн бүрдǝцс таңһчин күцǝгч йосдла хамдан заллһна бүрдǝцсин төлǝ 20 һар сурһуль болн дамшлһ бүрдǝв. Терүнд 700 һар күн орлцв, 150 техник олзлгдв. Региональн МЧС министерствсла болн ведомствсла хамдан көдлǝд, сурһуль-эрдмин учрежденьсиг, зууни амрлһна болн бичкдүдин эрүл-менд батруллһна халхар үүлддг, таңһчин үүлдвр күцǝңгү төлǝ көдлдг объектсиг түүмрǝс гетлҗ чадв. Эднǝ көдлмшин ашар тер объектст нег чигн түүмр учрсн уга.

Эн җилин февраль сард Лаганя района Улан Хол селǝнд түүмрлǝ ноолддг цергин түүмрин-ǝм аврдг харул бүрдǝгдв. Таңһчин түүмрлǝ ноолддг цергиг улм сǝǝнǝр делгрүлхин төлǝ Яшкульск района Утта селǝнд болн Целинн района Овата селǝнд тиим түүмрин-ǝм аврдг харул бүрдǝв. Хол һазрмудт бǝǝдг селǝдиг түүмрǝс харсхин төлǝ МЧС-ин региональн заллһн «Иргнмүдиг харслһна цутхлң» гидг Хальмг Таңһчин шаңһа учрежденьд дөрвн техник өгв.

Түүмрǝчнрт нөкд болхин төлǝ, түргǝр түүмрмүд унтрахин төлǝ таңһчд эврǝ дурар үүлддг 180 ǝңг тогтв, тенд ут тоодан 1189 күн көдлнǝ, 247 техник бǝǝнǝ. Тер ǝңгүд 43 һар күүтǝ 148 селǝг түүмрǝс харсна.

2020 җилд Приютненск, Үстин, Көтчнрǝ болн Сарпинск райодт түүмрин-ǝм аврдг харул бүрдǝхǝр зуралҗана. Тиигхлǝ дǝкǝд тавн селǝдиг түүмрǝс гетлҗ болхмн. Ут тоодан тер селǝдт 2400 һар күн бǝǝнǝ. Дǝкǝд федеральн болн региональна  хаалһст эвдрлһн учрхла, теднд дарунь оньг өггдхмн.

Хальмг Таңһчин тооһин делгрлтин министрин дарук Байир Манджиева 112 гидг Системин тускар тодрхаһар келҗ өгв. Энүнǝ келсǝр, ода Хальмг Таңһчин йиртмҗин болн техногенн ǝǝмшгүдин туск Атлас үүдǝҗǝнǝ.

Б. Б. Городовиковин нертǝ Хальмг деед сурһулин ректор Бадма Салаев деед сурһульд яһҗ «Техносферная безопасность» гидг эрдмǝр көдлх специалистнриг (бакалавриат болн магистратура) белдҗǝхин тускар доклад кев. Б.Салаев 2017 җилǝс авн региональн деед сурһульд тиим специалистнриг белдҗǝхин тускар, җил ирвǝс эн эрдм дасхар седжǝх улсин то өсǝд йовдгин тускар темдглҗ келв.

Эн керг-үүлдврин чилгчǝр көдлмшǝн йилһǝн сǝǝнǝр күцǝһǝд, ончрсн харсачнр, хамдан үүлдҗǝх министерствсин болн ведомствсин көдлǝчнр Әрǝсǝн МЧС-ин болн терүнǝ региональн заллһна һардврин, Хальмг Таңһчин Толһачин болн таңһчин правительствин Ханлтын бичгүдǝр ачлгдв.

Дǝкǝд тер өдр «Долан хонгин пагод» гидг сойлын комплекст Хальмг Таңһчар МЧС ГУ-н,  УФСИН-а, Росгвардин болн талдан бүрдǝцсин болн ведомствсин шишлң техникин болн оборудованя һǝǝхүл болв.