2014 җилǝс авн Хальмг Таңһчд КТК-Р-ин дөңгǝр «Төрскн һазрин йиртмҗиг хадһлхм» гидг төсв җирһлд тохрагдҗана. Таңһчин ǝмтнд теегин өвǝрц урһмлмуд болн аңгудыг хадһлх уха зүүлһн, теднд эн төрǝр зǝңглһ, медрл күргҗ өгллһн тер төсвин күслмүд болҗана. Җил болһн эн төсвǝр бичкдүдин дунд зургудын, нǝǝрүлҗ бичлһнǝ марһас давулгдна, билгтǝ күүкдин төлǝ зууни экологичск девсң бүрдǝгднǝ, региона ǝмтн бǝǝдг һазрмудт урһмл суулһлһна керг-үүлдврмүд кегднǝ. КТК-Р тер керг-үүлдврмүдин төлǝ мөңг йилһҗ өгнǝ.

2016 җилд Хальмг Таңһчин Правительств болн Каспийск Турв татлһна Консорциум «Хар һазр» гидг Орн-нутгин заповедникин һазрт түрүн болҗ эколого-гегǝрлтин, буйнч седклин программ җирһлд тохрав. Эн төсвин һол күслмүднь иим: гөрǝсдин то хадһллһн болн икдүллһн, гөрǝсдин то хадһллһна болн икдүллһнǝ төрт олн ǝмтнǝ оньг тусхалһн, Улан дегтрт орсн аңгудын бǝǝдл ясруллһн, браконьер улсла ноолда босхлһн.

Таңһчин йосд, дадмг көдлǝчнр, шунмһа болн седклтǝ улс хамдан көдлǝд, КТК-н «Төрскн һазрин йиртмҗиг хадһлхм» гидг программыг сǝǝнǝр дөңнв. Эн көдлмшин ашар «Хар һазр» заповедникин һазрт бǝǝршлдг, Улан дегтрт орсн аңгудын то өсв. 2015 җилд 4 миңһн гөрǝсн билǝ, 2018 җилд теднǝ то 7 миңһн күртл өсв, оонын то 16 процент күртл өсв. Эннь аңхн цагас авн теегт бǝǝршлҗ йовх эн аңгудын иргч сǝн болх гисн ицл өгнǝ.

Тогтсн авъясар җил төгсҗ йовхла, «Төрскн һазрин йиртмҗиг хадһлхм» гидг ик, экологическ гегǝрлтин төсвин ашмуд һарһгдна. Хальмг Таңһчин Правительствин Герин ик залд байрин кемд таңһчин сурһульчнрин болн багшнрин дунд давулгдсн, үүдǝлтин марһанд диилвр бǝрсн ǝмтиг ачлв. Тер керг-үүлдврт Хальмг Таңһчин Толһач Бату Хасиков, КТК-Р-ин генеральн директор Николай Горбань, эн компанин делегацин талдан гешүд, таңһчин сурһуль-эрдмин болн номин Министерствин элчнр, уйн наста экологудыг болн теднǝ һардачнриг йөрǝхǝр ирсн артистнр орлцв.

Хальмг Таңһчин Толһач Бату Хасиков марһанд диилвр бǝрсн күүкд-көвүдиг, теднǝ һардачнриг  йөрǝв. Дǝкǝд Б.Хасиков февраль сард «Европейское дерево 2020 года» марһанд орлцх «Ор һанцхн уласн» гидг Хальмг Таңһчин йиртмҗин бумбыг дөңнǝд, «Дерево года» гидг цуг Әрǝсǝн программын сайтд орад, энүнǝ төлǝ дууһан өгтн гисн дуудвр уйн наста экологудт кев.

Региона толһач «Хар һазр» гидг Орн-нутгин биосферн заповедникин һазрт бǝǝдг гөрǝсдиг болн нань чигн аңгудыг хадһллһна кергт ик тǝвцǝн орулҗах эн заповедникин директор Баатар Убушаевд ханлт өргв. Мана таңһчд кеҗ күцǝгдҗǝх, Каспийск Турва татлһна Консорциумин буйнч седклин кергүдин ач-тусар бидн Хальмг Таңһчин эргндк бǝǝдлиг сǝǝнǝр харҗ чадҗанавидн гиҗ эн темдглв.

«Иим иньгүд болн партнер бǝǝхлǝ йир сǝн. Эдн сǝн көрңгтǝ. Йиртмҗиг хадһллһна кергт эрк биш тǝвцǝн орулх зөвтǝ гиҗ тедн тоолҗана. Цуһар эн компанин көдлмшин тускар болн тер компань социальн халхар дала юм кедгиг меднǝ», — гиҗ Хасиков темдглҗ келв.

Николай Горбань үг келхлǝрн, Хальмг Таңһчд КТК-Р компанин кеҗǝх буйнч седклин кергүд яһҗ күцǝгдҗǝхинь энүнд таасгдҗахин, терүгǝр омг авчахин тускар герчлв. Зурһан җил хооран олна төлǝ ик чинр зүүҗǝх төсв белдгдв.  Хальмг номтнр, экологуд таңһчин һардачнрас дөң авад, консорциумин һардврт эн седвǝрин тускар келҗ өгв. Тер цагас авн җил болһн компань 13 районд болн таңһчин хотл балһснд олн зүсн төрмүдǝр керг-үүлдврмүд давулна. 2014 җилǝс авн 2019 җил күртл «Төрскн һазрин йиртмҗиг хадһлхм» гидг экологическ төсвин төлǝ  КТК-Р 17 сай арслң йилһҗ өгв.

«Бидн танһчин ǝмтнд теегин йиртмҗ хадһлхд нөкд болҗахдан, мана көдлмш эн кергт тус күрҗǝхинь үзǝд, байрлҗанавидн. Әмтнд кергтǝ медрл өглһн, теднд эврǝ һазрин йиртмҗ хадһлх болн терүнд дурта болх седкл зүүлһн эн гегǝрлтин төсвин һол ухан болҗана», — гиҗ КТК-Р-ин гендиректор темдглв.

Бату Хасиков, Николая Горбань болн терүнǝ дарук Михаил Гришанков Хальмг Таңһчин урһмлмуд болн аңгудыг хадһллһна төрǝр көдлмш бичǝд, таңһчин цуг школмудын сурһульчнрин дунд болсн марһанд орлцад, диилвр бǝрсн, нүүрлгч ормс эзлсн күүкд-көвүдт белгүд бǝрүлҗ өгǝд, тедниг дипломсар ачлв.