Хальмг Таңһчин Толһач Бату Хасиков аридн һазрин комплексн шинҗллт кедг Институтын (ИКИАТ-ын) 20 җилин өөнд нерǝдгдсн «Актуальные проблемы регионального развития» гидг нерǝдлһтǝ цуг Әрǝсǝн номин-дамшлтын конференц секлһнǝ керг-үүлдврт орлцв.

Элстин правительствин Герт номин форум давв.

Бату Хасиков эн керг-үүлдврт орлцсн ǝмтнд аридн һазрин комплексн шинҗллт кедг Институт ик чинртǝ көдлмш кедгин тускар келв.

Эн сүүрин йовудт һардачнр, сурһуль-эрдмин болн номин, йиртмҗин көрңгин болн эргндк бǝǝдлин, экономикин болн хулд-гүүлгǝнǝ, цифровой делгрлтин министерствсин, Әрǝсǝн номин академин Хальмгин номин цутхлңгын көдлǝчнр, эрдмин ниицǝнǝ комитетин элчнр интситутын директор Андрей Богуныг болн интситутын талдан көдлǝчнриг йөрǝв. Тер институтын зǝрм көдлǝчнрт Ханлтын болн Күндллһнǝ һашгуд бǝрүлҗ өгв. Институтд дегтрмүд, зǝңгллһ хадһлдг һазадк хату диск болн принтер белглв. Йөрǝлмүд тǝвсн ǝмтн региональн халхсар шиидврмүд һарһхд нөкд болдг шинҗллтс, көдлмш кедг эн институтын номтнрт ханлт өргв.

Әрǝсǝн номин академин В.Л.Комаровин нертǝ Ботаническ институтын (Санкт-Петербург балһсн) көдлǝчнрин, номтнрын нерн деерǝс, тер институтын һоллгч номин көдлǝч, биологическ номин доктор Ирина Сафронова аридн һазрин комплексн шинҗллт кедг Институтын көдлǝчнриг, номтнрыг эднǝ институтын хөрн җилин өөнлǝ йөрǝв.

Тана кеҗǝх номин шинҗллтс таңһчд эрк биш кергтǝ, тадн көдлмшǝн сǝǝнǝр күцǝҗǝнǝт, кеҗǝх кергтǝн йир дуртат, мадн тадниг икǝр күндлнǝвидн гиҗ Санкт-Петербургас ирсн гиич темдглв. Ирина Сафронова ИКИАТ-д хальмг теегин болн ар үзгин американск йиртмҗиг үзүлҗǝх зургуд белглǝд, хальмг теегин болн мана һазрт бǝǝх көдǝ һазрин өврмҗтǝ бǝǝдлиг темдглв.

Сүүрин йовудт институтын көдлмшин туск доклад кегдв. Эн институтд кесг халхар номин шинҗллтс кегднǝ, тедниг хойр ǝңгд хуваҗ болхмн: таңһчин социально-экономическ делгрлтлǝ залһлдата төрмүд (экономикин, социологиян, социально-политическ төрмүдин халхсар) болн Хальмг Таңһчин йиртмҗин көрңгүд (экология, комплексн шинҗллһн) шинҗлгднǝ.

Тер институтын ǝңгүд Хальмг Таңһчин Правительств батлсн, таңһчин министерствслǝ болн ведомствсла таарулсн орн-нутгин даалһврар номин үүлдврмүдǝн күцǝнǝ.

Эн институт танһчин төлǝ экономическ халхсар ик чинртǝ шинҗллтс давулна. Институт региональн күч-көлснǝ рынкин болн ǝмтиг көдлмшǝр тетклһнǝ төрмүдиг, өдгǝ цагин экономическ бǝǝдлиг шинҗлнǝ,  социально-экономическ делгрлтин иргчин туск шинҗллт бас кенǝ. Өдгǝ цагт регионд арһлачнрин керг делгрүлхин төлǝ, инвестиционн климатын халхар ик чинртǝ шинҗллт давулна.

ИКИАТ таңһчд тогтсн өдгǝ цагин социально-политическ бǝǝдлиг, ǝмтнд орн-нутгин болн муниципальн туслмҗ күрглһн таасгдҗахинь аль угаг, регионд  келн улсмудын болн тал-талдан шаҗна хоорнд тогтсн хǝрлцǝг, селǝнǝ улсин бǝǝдл-җирһлиг болн нань чигн төрмүдиг шинҗлнǝ. Өдгǝ цагин делгрлтин халхсар давулдг ИКИАТ-ын номтнрин иим шинҗллтсǝр региона күцǝгч йосн соньмсна.

Аридн һазрин комплексн шинҗллт кедг Институтын социологическ төрмүдǝр шинҗллт кедг ǝңгин һардач, социологическ номин  кандидат Софья Лиджи-Горяева «Социологические исследования в ИКИАТ: 20 лет спустя»  гидг төрǝр доклад кев.

Бату Хасиков таңһчин делгрлтин зура тогтсна тускар келǝд, терүнд 200 һар керг-үүлдвр орв гив. Федеральн кемҗǝнд  регион эврǝ хǝлǝцсǝн амрар харстха гиһǝд, номтнрт йоснла бат залһлда бǝрҗ көдлтн гисн дуудвр кев. Дǝкǝд эн институт сурһулин учрежденьслǝ бат залһлда бǝрдгиг, энд ах болн баһ наста улс көдлдгиг темдглв.

Хальмг Таңһчин Толһачин ухан-тоолврар, өдгǝ цагт номин көдлмшиг цифровать кех кергтǝ. Ном цуг юмна делгрлтин төлǝ кергтǝ болна, тегǝд таңһчд номиг дөңнǝд бǝǝх гиҗ эн келв.