«Ойраты» гидг Хальмг Таңһчин Орн-нутгин бииһин театр ода «Медноклювая птица» гидг шин этнобалет белдҗǝнǝ. Әрǝсǝд нернь туурсн көгҗмч Марат Файзуллин болн Хальмг Танһчин искусствин ачта көдлǝч Валерий Яшкулов эн көдлмшд орлцх. Марат Файзуллин кесг художественн болн документальн фильмын көгҗм бичлǝ.

М. Файзуллин балетын көгҗм бичҗǝнǝ, В. Яшкулов хувцна эскиз зурҗана, теднǝ зǝрмнь эн Надбитовд илгǝчкв.

«Ойраты» гидг бииһин театриг тогтасн болн энүнǝ художественн һардач, Хальмг Таңһчин Герой Петр Надбитов яһҗ эн көдлмш эклсин тускар болн ода ямаран көдлмш кеҗ күцǝгдсин тускар келҗ өгв.

«Медноволосая девушка» гидг хальмг туулин учр-утхар «Медноклювая птица» гидг этнобалет тǝвгдҗǝнǝ. Цецен Балакаев электронн поштар Петр Надбитовд бичг илгǝв.  Петр Тимофеевичин келсǝр, Цецен Алексеевич, драматург, Хальмг Таңһчин улсин бичǝчин көвүн, ода Санкт-Петербургд бǝǝнǝ, эн бииһин театрин һардачд хальмг улсин тууҗиг Әрǝсǝн тууҗла залһлдулад, балет тǝвҗ үзх селвг өгв. Эн төрин тускар күүндҗǝһǝд, эдн «Медноволосая девушка» гидг туулин тускар келцхǝв.

«Би туулин учр-утхар сценар, либретто бичв. «Медноклювая птица» гиҗ эврǝннь үүдǝврǝн нерǝдв, энтн «Медноволосая девушка» гидг хальмг туулин учр-утхар тǝвгдсн этонобалет. Эн наадн хойр үүлдврǝс тогтх», — гиҗ Петр Тимофеевич келв.

Либретто тогталһн энүнǝ седкл-уха авлсна тускар эн темдглв. Тер көдлмш төгсǝсн хөөн энүнǝ көвүн, «Ойраты» гидг бииһин театрин директор Владимир иигв:  Марат Файзуллин балетын көгҗм бичхлǝ яах? Владимир Петрович «Ночь в музее» гидг композиц тǝвв, терүнǝ көгҗм уфимский композитор бичв.

«Би түрүлǝд терүнд (Файзуллинд – түүрвǝчин темдгллһн) тууль илгǝвв, тер энүнд таасгдсн уга, дǝкǝд терүнд либретто илгǝхлǝ, тернь энүнд таасгдв, эн маднла эклǝд көдлв», —  гиҗ Петр Надбитов темдглҗ келв.

Көгҗмч балетин негдгч үүлдврин төлǝ дала көгҗм бичҗ илгǝв. Марат Файзуллин сентябрь сарин 22-д Элстүр ирхǝр седҗǝнǝ. Эн «Ойраты» театрин оркестрла көдлх. Дǝкǝд тер Мерген Настинов һарддг Хальмг Таңһчин Орн-нутгин симфоническ оркестрла чигн харһх. Юңгад гихлǝ, 2008 җилд таңһчин сойлын халхар көдлдг улсин то баһрулсн хөөн театрин оркестрт көгҗмчнр ховр болв гиҗ Петр Тимофеевич цǝǝлһҗ өгв.

2020 җилд хǝлǝһǝчнр эн этнобалет үзх. Әмтн тер этнобалетиг хǝлǝхлǝрн, бичкн күүкиг харссн шулмиг, энүнǝ өрк-бүлиг алсн күүг олҗ авхар седҗǝх гиҗгтǝ күүкиг, дуран өгсн көвүг, сидтǝ юмсиг үзх, үлгүрнь, шавдхларн, ǝмтǝ тоотыг алчкдг ташмг, нисч чаддг арһ өгдг улан мөңгн үсн.

«Медноклювая птица» Петра Тимофеевичин түрүн этнобалет болх. Эн Алдр Диилврин далн җилин өөнд нерǝдǝд, «Тальяночка на поляночке» гидг мюзикл тǝвлǝ. Сентябрь сарин 27-д 19.00 часла «Ойрат-Аренд» П.Т. Надбитовин «Однажды в Америке» гидг хойрдгч мюзикл үзүлгдх.

— Юңгад Та этнобалетан «Медноклювая птица» гиҗ нерǝдвт?

— Энтн йир сидтǝ нерǝдлһн. «Медноклювая птица» гиҗ балетыг нерǝдхлǝ, зурач Валерий Яшкуловд эн нерǝдлһн таасгдв.

Мини санаһар, шулм нисх. Тер ямр кевǝр нисхинь медҗǝхшв, болв эн нисх зөвтǝ! Тер шулм күүкнд сидтǝ үсǝн болн ташмган өгх, хөөннь тедниг хǝрү сурхла, күүкн тер юмсиг өгхǝр седхш. Энүнд иим күчн болн йосн таасгдв, дǝкǝд тедниг олзлад, эн терүнǝ элгн-садыг алсн күүг олҗ авад, цааҗла харһулхар седҗǝнǝ. Эдн хоюрн ниснǝ, ноолдна…

— Сǝǝхн. Ноолдана хөөн һол дүр шулмд терүнǝ юмснь өгхий?

— Эн көгшн шулмиг көөһǝд, үстнь болн ташмгнь бийдǝн үлднǝ.

— Хөөннь күүкн сидтǝ юмсиг эмгнд өгний?

— Уга. Зергт гидг көвүн үсиг болн ташмгиг шатачкна. Хөөннь күүкн эн көвүнд дуран өгнǝ.

— Наадна хамгин соньн ǝңг ямаран болх?

— Дурн күчнǝс, йоснас чидлтǝ болад, баһчуд харһх, — гиҗ Надбитов келв.

«Ойратын» художественн һардачин келсǝр, эн терүнǝ театрин артистнрас кен һол дүрмүд наадхинь медҗǝнǝ. «Маднд иим дүрмүд наач чадх эврǝ артистнр бǝǝнǝ. Болв актермудын то баһ. Талдан актермудыг дуудад чигн бǝǝхвидн», — гиҗ Петр Тимофеевич цǝǝлһҗ келв.