Н.Н. Пальмовин нертǝ Келн-улсин музейин экспозиционн ǝңгин һардач Мария Дорджиева туризмин халхар болдг «Лучший по профессии в индустрии туризма» гидг цуг Әрǝсǝн марһана «хамгин сǝн экскурсовод (гид)» гидг номинацд орлцх.

Туризмин төрǝр үүлддг Федеральное агентств Әрǝсǝн Федерацин субъектмудын күцǝгч йосна бүрдǝцслǝ болн эн халхар үүлддг ниицǝнлǝ хамдан эн эрдмин марһа бүрдǝх. Мария Балвыровна болн Намджен Утнасунова (йовлһна болн дотрк туризмин хамгин сǝн менеджер), Олеся Дубовая (гостиницд оруллһна болн багталһна төрǝр үүлддг цергллтин/багталһнла залһдата нань чигн төрмүд хаһлдг хамгин сǝн көдлǝч), Натальей Фурсова (номерын фондыг олзллһна төрǝр үүлддг цергллтин хамгин сǝн специалист (горничная)) региональн марһанд диилвр бǝрцхǝв.

2013 җилǝс авн эн марһан җил болһн давулгдна. Туристск индустрийд тетклһнǝ чинриг өөдлүлхин төлǝ, ǝмтн туристск эрдмиг таастха гиһǝд,  туризмин халхар дамшлтта специалистнр көдлтхǝ гиһǝд, эн халхар күцǝмҗс болн сǝн дамшлт хоршагддгиг медүлхин төлǝ тер марһан бүрдǝгднǝ.

Эн җил марһана федеральн девсңд Әрǝсǝн Федерацин 56 субъектǝс ǝмтн орлцх.

Мария Балвыровна музейд 32 җилд көдлҗǝнǝ. Эн филологическ факультет төгсǝчкǝд, школд тавн җил көдлв, дǝкǝд музейд ирҗ көдлв.

Цуг Әрǝсǝн эрдмин марһанд эн түрүн болҗ орлцҗана. Терүнǝ келсǝр, региональн девсңд эдн тестин сурврмудт хǝрү өгв болн шүүвр өгв.

«Мария Балвыровна цуг Әрǝсǝн марһанд орлцҗахинь учрта. Энтн экскурьс чикǝр болн соньнар давулна. Мария Балвыровна соньн экскурьсин материал белднǝ, тегǝд экскурьст ирсн  ǝмтн яһҗ цаг давсынь чигн медхш. Музейд даңгин ирдг ǝмтн Мария Балвыровна экскурьс давултха гиҗ сурцхана», — гиҗ музейин директор Ирина Мучаева темдглв.

«Мария Балвыровна ямаран чигн залд орхларн, ямаран чигн объектур йовхларн, теднǝ тускар кергтǝ юм келҗ өгх, юңгад гихлǝ энтн энциклопедическ медрлтǝ күн. Өдгǝ цагт тиим улс ховрар харһна. Энтн эврǝ кергǝн, шар шаҗна, төрскн һазрин, Әрǝсǝн тууҗиг сǝǝнǝр меддг күн», — гиҗ Хальмг Таңһчин Келн-улсин музейд номин халхар үүлддг директорин дарук Ирина Новомлинова келв.