Әрәсән зурачнрин Ниицәнә Хальмг региональн әңгин седвәрәр «Ойрад түмэн» гидг фольклорн-этнографическ нарт-делкән фестивалин медлд Н.Пальмовин нертә Келн-улсин музейд хальмг зурачнрин һәәхүл секгдв. Эн һәәхүлд 35 зурачин 95 үүдәвр олна оньгт тусхагдҗана. Эн һәәхүл үүдәгч хаалһан эклҗәх баһ наста болн дамшлтта зурачнрт эврәннь үүдәврмүдән үзүлх арһ өгчәнә.

Эн һәәхүл Әрәсә, тер тоод Хальмг Таңһч, Моңһл болн Китд орн-нутгуд хоорнд сойлын хәрлцә батруллһнд нерәдгдҗәнә. Һәәхүл байрин бәәдлд секгдв, терүнд Хальмг Таңһчин Толһач Алексей Орлов, Моңһлас ирсн гиичнр, «Ойрад түмэн» фестивалин бүрдәһәчнр болн орлцачнр, орлцв. Моңһлас ирсн гиичнриг Жалавын Батсух һардҗана.

Хальмг һазрт «Ойрад түмэн» фестиваль эклхин өмн өргнд эн һәәхүл секгдснь мана таңһчин сойлын җирһлд ончта йовдл  болҗахиг Алексей Орлов темдглв.

«Эн фестиваль олн җилдән давулгдҗана, тегәд байн тууҗта. Иим керг-үүлдврмүд келн-улсин негдлт, төрскн кел, келн-улсин сойл, авъяс хадһлһнд туслна. Бидн кесг миңһн җилә тууҗин нег хүвнь болҗахиг хол һазрас ирсн гиичнр медҗ автха гиҗ бидн санҗанавидн. Дөрвн зун җил хооран бидн уңган геесн бийнь сойлан, келн-улсин өвәрцән хадһлҗ чадвидн. Энд, Әрәсән ханьд, бидн хойрдгч төрскән олҗ чадвидн. Олн келн-улсиг негдүлсн, олн бурхн-шаҗиг хамцулсн Әрәсән Федерац хальмг улсин сойлд болн искусствд шин чинр өгснд бидн бахмҗ кенәвидн. Зурачнрин, дүрсләчнрин болн һарин эрдмчнрин үүдәврмүдт эннь ил үзгднә», — гиҗ Алексей Орлов келв.

«Ойрад түмэн» гидг олна организацин ахлач Жалав Батсух эврәннь үгдән моңһл келн-улсин сойл болн авъяс әдл болҗахиг темдглв. «Эндр Хальмгин өдгә цага зурачнрин һәәхүлд орлцсндан би байрта бәәнәв. Энтн мана өөрд улсин сойлын нег хүвнь болҗана. Дөрвн зун җилдән моңһл келтнрин делкән цутхлңгас хол йовдг болв чигн хальмг улс эврәннь сойлан хадһлҗ чадснд би ханлтан өргҗәнәв.  Эндрк һәәхүл ил герч болҗана. Мана өвкнр салсна хөөн хальмгуд өөрд улсин сойлын нег хүвинь Әрәсәд хадһлв. Дәкәд нег хүвинь Барун Моңһлд, дәкәд негинь Китд, Шинҗәнд бәәдг өөрднр хадһлв. Тегәд «Ойрад түмэн» фестивалин һол күслнь – мана келн-улс хадһлсн сойлыг негдүлҗ авлһн болҗана. Барун Моңһлд угаһинь бидн Хальмг Таңһчд авч чадхвидн, манад хадһлгдсн тоотыг Хальмгт болн Шинҗәнд бәәдг мана ахнр-дүүнр авч чадх»,- гиҗ гиич үгдән темдглв.

Әрәсән зурачнрин ниицәнә Хальмгин әңгин ахлач Виктор Дорджиев йөрәлин үг келв.  Энүнә келсәр, фестиваль болн эн һәәхүл сойл болн олн әмтнә үүдәлт хадһллһнд туслхнь лавта. Моңһл келтнрин сойлыг зурачнрин болн дүрсләчнрин үүдәврмүдәр дамҗулҗ үзүллһн мадн хоорнд залһлда батрулхмн. Нарт-делкәд болн Әрәсәд болдг һәәхүлмүдт эврәннь үүдәврмүдән үзүлдг зурачнр үүдәврмүдән төрскн һазр-усндан нерәднә. Цуһар эдн Төрскнәннь хуучн болн өдгә цагиг үзүлхәр шунна.